16 juni 2026
Hoe moet het verder met de Alliantie Positieve Gezondheid Zuid-Holland Noord? Deze vraag stond centraal tijdens de bestuurdersbijeenkomst op 19 mei 2026 bij Welzijnskwartier in Katwijk. De nieren van de bestuurders werden geproefd en gedeeld. Wat overbleef was een goede nasmaak, maar wel met het urgentiebesef om richting 2030 een gedegen vervolg te geven aan de Alliantie.
Gwen Spies, directeur-bestuurder van Welzijnskwartier, sprak bij de opening van ‘een belangrijk moment’ voor de Alliantie. Spies refereerde aan een vragenlijst onder partners van de Alliantie. De voorvrouw van Welzijnskwartier was naar eigen zeggen geschrokken van enkele uitkomsten, onder meer wat betreft de bereidheid om bij te dragen.
Spies liet geen twijfel bestaan over de intentie van Welzijnskwartier. “Wij zijn bereid om er helemaal voor te gaan, maar niet alleen. Ik ben daarom blij dat we vandaag kunnen nadenken over het vervolg van de Alliantie en stilstaan bij wat we al hebben bereikt, want daar mogen we ontzettend trots op zijn.”
Welzijnskwartier is doordrenkt van Positieve Gezondheid, vertelde Spies. “We hebben vanaf dag 1 gezegd: als we met Positieve Gezondheid aan de slag gaan, dan doen we dat niet half maar als hele organisatie.” Als voorbeelden hiervan noemde Spies onder meer het trainen van medewerkers en vrijwilligers om ‘het andere gesprek’ te kunnen voeren, en de duizend vitaliteitstesten die bij inwoners zijn afgenomen met behulp van het spinnenweb Positieve Gezondheid.
‘De levende kracht is verbinding’
Ellen van Steekelenburg (Hecht GGD Hollands Midden) blikte als een van de oprichters en kartrekkers van de Alliantie terug op eerdere bestuurdersbijeenkomsten. Van het leggen van een fundament in 2020 naar ontmoeting, ambitie, planvorming en domeinoverstijgende samenwerking tot reflectie als thema in 2025.
“De levende kracht van de Alliantie is verbinding”, sprak Van Steekelenburg. “We vormen een regionale beweging van domeinoverstijgend samenwerken en leren van elkaar. De vraag is hoe we hier richting de toekomst verder invulling aan geven. Dit in de wetenschap dat tijdelijke IZA-SPUK-middelen aflopen en budgetten vanuit de coördinerende partners Reos en Hecht GGD Hollands Midden afnemen.”
Toekomstbeeld voor de Alliantie
Om inzicht te krijgen in het gewenste toekomstbeeld voor de Alliantie, is in maart een vragenlijst toegestuurd naar alle betrokken bestuurders, gangmakers en inwoners. De uitkomsten en analyse hiervan zijn vooraf gedeeld onder de bestuurders, maar Van Steekelenburg pikte er nog een paar highlights uit. Waarom de Alliantie door moet gaan, is volgens bestuurders om het gedachtegoed Positieve Gezondheid op de agenda te houden, evenals het belang van ontmoeten, samen leren en domeinoverstijgend samenwerken aan een breder maatschappelijk thema.
Waarom de Alliantie niet op dezelfde manier door moet gaan, heeft volgens bestuurders vooral te maken met onduidelijkheid over de koers. “Jullie willen niet stoppen, maar op zoek naar gerichte keuzes en focus op verandering”, vatte Van Steekelenburg samen.
“We hebben wel wat te doen met elkaar.”
Perspectieven en succesfactoren voor verandering
Dat er ook al veel is bereikt met de Alliantie Positieve Gezondheid, werd bevestigd door Sarah Vader van het RIVM. Ze is betrokken bij onderzoek naar leren over regionale domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden (DSV’s) in de transitie van zorg naar gezondheid. In opdracht van het ministerie van VWS ging ze op zoek naar succesverhalen. “Als deelnemende organisaties veranderen in hun werkwijze, heeft een DSV effect. Zodoende kwam ik uit bij de Alliantie, waar partners steeds meer werken vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid”, lichtte Vader toe.
Vanuit drie perspectieven onderzocht Vader factoren die aan de veranderde werkwijze hebben bijgedragen. Het eerste perspectief is dat samen leren en samenwerken binnen de Alliantie voor verandering in denken en handelen zorgt. Succesfactoren hierbij zijn de leerateliers en de gangmakers- en bestuurdersplatformen. Vader: “Zo ontstaat er wederzijds begrip en spreken betrokkenen dezelfde taal, wat een voorwaarde is voor de ontwikkeling naar een nieuwe werkwijze.”
Het tweede perspectief dat Vader schetste, is dat professionals Positieve Gezondheid toepassen in hun organisatie. Een succesfactor die hieraan bijdraagt, is dat professionals urgentie voelen en intrinsiek gemotiveerd zijn. Trainingen, de leerateliers en aangeboden tools en werkvormen dragen er eveneens aan bij dat professionals Positieve Gezondheid toepassen. “De rol van de Alliantie hierin is om kennis te bieden en de boodschap van Positieve Gezondheid te legitimeren. Dat helpt professionals.”
Het derde perspectief van waaruit Vader succesfactoren onderzocht, heeft betrekking op inwoners. Namelijk dat er bij hen meer bewustwording ontstaat over Positieve Gezondheid en eigen regie. In dat kader benoemde Vader onder meer informatiebijeenkomsten, workshops en andere lokale activiteiten, evenals de inzet van sleutelfiguren. Vader: “De Alliantie biedt hiertoe inspiratie en vormt een platform waar inwoners onderdeel van zijn.”
De Alliantie als systeemveranderaar
Tenslotte ging Vader in op de rol van de Alliantie Positieve Gezondheid als systeemveranderaar in de transformatie van zorg naar gezondheid. “Veranderde werkwijzen bij organisaties spelen een belangrijke rol in de transformatie. Samenwerkingsverbanden zoals de Alliantie zijn essentieel om die verandering teweeg te brengen. Zonder samen leren ontstaat er geen vertrouwen, geen verandering en geen transitie.”
Structurele veranderingen kosten tijd, vertrouwen en een investering”, vervolgde Vader. “Daarnaast is het een kwestie van perspectief: je kunt kijken wat er nog niet gebeurt, maar ook wat er al wel gebeurt. Transformatie klinkt als een hele grote stap, maar zonder kleine stappen wordt die grote stap nooit zichtbaar.”
Eigenaarschap tonen
De bijeenkomst ging verder met interactieve werkvormen voor de deelnemers. Eerst door aan de hand van vragen een richting te kiezen voor de Alliantie en daarover in gesprek te gaan met elkaar. Vervolgens gingen de deelnemers in kleine groepen uiteen om aan de slag te gaan met het toekomstscenario voor de Alliantie.
In de terugkoppeling kwam het tonen van eigenaarschap meerdere keren naar voren. “Sommige organisaties nemen wellicht alleen deel vanuit FOMO (fear of missing out, red.). Gas erop en draag bij”, aldus Marcel Bastiaansen van Participe. “Mogelijk kunnen niet alle partners geld uittrekken voor de Alliantie, maar iedereen heeft wel medewerkers die ingezet kunnen worden.”
“Laten we inderdaad allemaal een bijdrage leveren, maar bovendien zorgen dat de financiering structureel geborgd is, ook vanaf 2030”, vulde Maria Groenewegen van het Ouderenberaad Zuid-Holland Noord aan namens haar groepje. “We hebben hoge ambities nodig, iets om voor te gaan, inclusief een verdieping naar waar het om te doen is: de inwoner in de wijk.”
Baken van licht
Evelyn Kessels van Samen Gezond Zoeterwoude deed vanuit haar groepje een appèl om doelen en KPI’s niet leidend te laten zijn voor deelnemende organisaties. “Laten we de ambitie van de Alliantie omarmen, maar aan de deelnemende organisaties zelf overlaten hoe ze Positieve Gezondheid inzetten. Samen hebben we goud in handen, iets van waarde.”
De terugkoppeling van Reos-bestuurder Peter Morsing sloot daar mooi op aan. “In een wereld waarin bestuurders soms gek worden van kpi’s en schikken naar het systeem, hebben we behoefte aan de Alliantie Positieve Gezondheid als een baken van licht. Zijn we bereid om dat baken te laten bestaan naast het andere systeem?
Als we het laten opgaan in andere initiatieven zoals het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), dan zijn er wel gelden beschikbaar maar zijn we ook gebonden aan voorafgestelde doelen en kpi’s. Is het mogelijk voor partners om allemaal een duit in het zakje te doen, zodat het licht van de Alliantie blijft schijnen?”, stelde Morsing de vraag.
Ellen van Steekelenburg vatte de terugkoppeling uit de diverse groepjes samen. “Jullie willen doorgaan met de Alliantie, maar wel met een duidelijke koers en met focus op de activiteiten die daarvoor nodig zijn.” Gevraagd wie dit na de zomer willen uitwerken in een plan, meldden zeven deelnemers zich aan.
Nieuwe partners en afscheid Cinthya de Vaal
Ander goed nieuws betreft de aansluiting van de gemeente Leiden bij de Alliantie, met een tekenmoment eind 2026. Een onlangs toegetreden partner is het Lichtpunt, een stichting uit Katwijk voor mensen met een verstandelijke beperking. “De Alliantie sluit erg goed aan bij hoe onze cliënten in het leven staan en hoe wij ons tot de buurt verhouden”, vertelde bestuurder Paul ten Bergen. “We zijn blij om aan te sluiten.”
Voor Cinthya de Vaal was de bestuurdersbijeenkomst haar laatste activiteit als ‘verbinder’ van de Alliantie Positieve Gezondheid vanuit Reos. Twee dagen na de bijeenkomst ging ze met vervroegd pensioen. De Vaal wordt opgevolgd door Patricia Scheepers, adviseur bij Reos en daarnaast trainer Positieve Gezondheid en transitieondersteuner.
De Vaal: “Het hele leven is een transitie, je kunt niet niet veranderen. Dank jullie wel voor alle inspiratie en kansen. Ik neem afscheid in vertrouwen, wetende dat deze beweging niet meer te stoppen is.”
De Vaal: “Het hele leven is een transitie, je kunt niet niet veranderen. Dank jullie wel voor alle inspiratie en kansen. Ik neem afscheid in vertrouwen, wetende dat deze beweging niet meer te stoppen is.”
