Leeratelier 11e editie op 12 juni 2025
Zingeving toevoegen aan het leven van senioren kan van enorme waarde zijn. Chief storyteller en longevity-expert Geraldine Visser pleitte op 12 juni tijdens het elfde Leeratelier Positieve Gezondheid daarom voor een nieuw narratief. “Door de focus te leggen op ‘langer gelukkig leven’ en ouderen de hoofdrol te laten nemen in hun eigen heldenverhaal, kunnen we betekenis geven aan het ouder worden.”
Suzan van der Pas, lector Sociale Innovatie bij Hogeschool Leiden, heette de deelnemers welkom en nam hen kort mee in het thema van deze editie van het Leeratelier. “Ouder worden is meer dan grijze haren krijgen. Het is ook een kans voor onder andere reflectie, herwaardering van tijd, verdieping, verbinding en betekenis. Maar hoe gaan we veroudering nu anders zien dan afbouw? Dat vraagt om een andere blik.”
Maar hoe dan? Om die vraag te beantwoorden, was spreker Geraldine Visser uitgenodigd, lector Goed Leven met Dementie van Hogeschool Windesheim en Chief Storytelling IdeAge. “We hebben er de afgelopen jaren voor gezorgd dat ons stervensproces verlengd is, maar het verouderingsproces nog niet. Tussen 1880 en 2020 is onze levensverwachting verdubbeld. De 5-jarigen van nu hebben grote kans dat ze 100 jaar worden. Maar daar zijn we als samenleving helemaal nog niet op voorbereid. Biologisch en fysiologisch wel, maar psychologisch en ethisch nog niet.”
Focus op toekomst voor eigen heldenverhaal
Ze liet aan de hand van verschillende mythes, sprookjes en overleveringen zien dat ouderen er nu vaak maar bekaaid en afgeschreven van afkomen. Terwijl dat niet zo hoeft te zijn. Door de focus te verleggen van ‘wat is geweest’ naar ‘wat nog mag komen’ kunnen we ons eigen heldenverhaal schrijven, aldus Visser. “Want daarmee ligt de belangrijkste bijdrage altijd voor je en niet achter je.”
Volgens Visser zijn we als maatschappij dan ook toe aan een nieuw narratief over lang en gelukkig leven. “Storytelling helpt om op ontdekkingsreis te gaan en een eigen toekomst te creëren. Al vraagt dit om toekomstwijsheid en creativiteit. ”Ze liet de aanwezigen met een oefening in de tijdmachine ervaren hoe het zou zijn om zelf 100 jaar te zijn. Daarna mochten ze hun verbeelding met de buurman of buurvrouw bespreken. Het aanhoudende, enthousiaste geroezemoes uit de zaal illustreerde hoe leuk dit eigenlijk was.
Slachtoffer of held? Durf de regie te pakken
Daarna vertelde Visser hoe mensen de ‘Reis van de Held’ kunnen inzetten om op zoek te gaan naar datgene wat het leven zin geeft. “Blijf je slachtoffer van wat je overkomt of word je de held in je eigen verhaal?”, vatte de longevity-expert de essentie van het cyclische proces van twaalf stappen samen. “Durf je de regie te nemen en de hoofdrol te pakken in je eigen toneelstuk? Want alleen dan kunnen we van het huidige ‘langzaam uitdoven’ naar een leven in crescendo.
Maar hoe doen we dit nu concreet? “Ik ben heel erg fan van een intergenerationele aanpak”, verklapt Visser over wat zij tijdens haar lessen zag gebeuren. “Want we kunnen zoveel van elkaar leren. Door het openlijk delen van persoonlijke verhalen van ouderen zag je dat jongeren ineens ook hun verhalen gingen delen. Ze bleken bijzonder geïnteresseerd in de persoonlijke verhalen over vroeger en de ouderen voelden zich enorm gehoord en gezien. Zelfs in de laatste fase van je leven kun je dus van betekenis zijn.”
Waarop het de beurt was aan Cinthya de Vaal, vanuit Reos een van de kartrekkers van de Alliantie Positieve Gezondheid Zuid-Holland, om de vertaling naar de praktijk te maken. “Want”, zo onderstreepte ze het belang én het gedachtegoed van Positieve Gezondheid, “volgens Machteld Hubert is zingeving de meest gezondmakende kracht in het spinnenweb.”
Het podiumgesprek met vrijwilliger Maria Groenewegen (68 jaar) was daar het levende voorbeeld van. “Toen ik stopte met werken, vond ik dat nogal wat. Op welke manier kan ik nog een zinvol leven hebben? Voor mij was dat door met de maatschappij mee te gaan.”
Positieve insteek met behulp spinnenweb
Deelnemers kregen de opdracht om het spinnenweb erbij te pakken en cijfers te geven aan de verschillende domeinen van Positieve Gezondheid. “Het vormt een gesprekinstrument dat jullie kunnen meenemen naar het praktische deel.” Verdeeld over verschillende tafels waren er vier spelvormen om dit gesprek te beginnen. Zo kwamen aan de tafel Sharing Stories met een bordspel mooie levensantwoorden voor zingeving naar boven. Van ‘dingen doen die op dat moment goed voelen’ en ‘blij worden van mensen die op oudere leeftijd hun droom achterna jagen’ tot ‘iets positiefs terugkrijgen met een glimlach’.
Aan de tafel Openhartig leidden omgedraaide kaarten met vragen het gesprek in. ‘Waar geloof je in?’, was een vraag. Voor meerderen was dat ‘de kracht van muziek’, voor een ander was dat ‘blijheid en ontspanning’. Maar wat vinden mensen nu fijn in hun leven? Dat was een onderwerp aan de tafel Geestelijke Verzorgers die het Zinvolle Zorg Web besprak. “Erkenning”, vond de één. “Het helpt als je weet welk werk mensen hebben gedaan. Dan heb je een ingang om te praten over vroeger.”
Aan de tafel Bucketlist Levensdoelen werden de deelnemers zelf aan het werk en denken hierover gezet. Zo was ‘ik wil iets van de wereld zien’ een vaak gehoord doel, maar ook ‘iets voor de wereld doen’ bleek populair. Zo wilde iemand heel concreet een actiegroep opzetten, terwijl een ander wat idealistischer bleef met de ‘wereld beter willen achterlaten dan nu gebeurt’ en ‘een betere balans zoeken’.
Zingeving zoeken of zelf zin geven aan je leven
Na deze tafelrondes was het tijd om de balans op te maken. Waar de één vooral de verbinding en gelijkgestemdheid voelde tijdens het Leeratelier, gaf het een ander meer bewustwording en zingeving. Maar met stip op één stond het woord inspiratie. Inspiratie om de regie voor je eigen langer gelukkig leven te pakken en held te worden in je eigen verhaal. Of zoals een mevrouw de middag treffend samenvatte: “Je kunt zingeving zoeken, maar je kunt zelf ook zin aan je leven geven. En nu weten we hoe.”
Alliantie Positieve Gezondheid Zuid-Holland Noord
Aan het einde van het Leeratelier vestigde Lotte Coenen de aandacht op de Alliantie Positieve Gezondheid Zuid-Holland Noord. Coenen, vanuit Hecht GGD Hollands Midden en Cinthya de Vaal vanuit Reos, vertelden dat er sinds 2020 al 29 partners zijn aangesloten. Dit zijn organisaties uit welzijn en zorg, gemeenten en Zorg en Zekerheid als zorgverzekeraar.
De Alliantie biedt een platform voor inwoners, beroepskrachten, beleidsmakers en bestuurders om met elkaar in verbinding te komen, inzichten uit te wisselen en samen te leren en te doen. De Alliantie organiseert ook ontmoetingen en bijeenkomsten, waaronder het Leeratelier, rond Positieve Gezondheid. Coenen: “We hopen dat de Alliantie een bijdrage levert zodat alle inwoners in Zuid-Holland Noord Positieve Gezondheid ervaren.” Leeratelier in 2025 In 2025 vindt er weer een Leeratelier plaats. De eerstvolgende fysieke bijeenkomst is gepland op donderdag 12 juni. Noteer deze datum alvast in je agenda!
Leeratelier Positieve Gezondheid
Het Leeratelier Positieve Gezondheid is een initiatief van de Alliantie Positieve Gezondheid Zuid-Holland Noord in samenwerking met de Werkplaats Sociaal Domein Den Haag en Leiden. Dit initiatief staat open voor (zorg- en welzijns)professionals, beleidsmakers, bestuurders en inwoners uit de regio Zuid-Holland Noord, die gestart zijn en/of werken vanuit het gedachtegoed Positieve Gezondheid. Het doel van dit Leeratelier is om van elkaar te leren en zo elkaar te versterken.
Alliantie Positieve Gezondheid Zuid-Holland Noord 